Νομός Λακωνίας

Η ιστορία, ο μύθος, το τοπίο και οι κλιματολογικές συνθήκες συνδυάζονται και προσδίδουν στο λακωνικό χώρο τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του. Η ανθρώπινη παρουσία άφησε τα ίχνη της σε όλη την έκταση της Λακωνίας. Τα αρχαιολογικά ευρήματα είναι διάσπαρτα: από τα σπήλαια του Διρού έως το Βαφειό, το Ελος, την Πελλάνα και το Μαλέα των αρχαϊκών χρόνων, ως την Σπάρτη των ιστορικών χρόνων, ως το Βυζαντινό Μυστρά, το Γεράκι, τη Μονεμβασιά. Και τέλος, τη Μάνη, από τους πύργους της οποίας ξεκίνησε η επανάσταση του 1821.

Η Λακωνία βρίσκεται στο νοτιοανατολικό τμήμα της Πελοποννήσου και καλύπτει έκταση 3.636 χλμ. Κυριαρχεί το ημιορεινό έδαφος, έχει πλούσιους κάμπους και τα δάση καλύπτουν το 5% της επιφάνειας. Βρέχεται από το Μεσσηνιακό και το Λακωνικό κόλπο και από το Μυρτώο και Κρητικό πέλαγος. Σε αυτήν ανήκουν επίσης οι νησίδες Τρίνασος, Γλάρος, Λεπτονήσι, Κασέλλα, Ροδίτσα, Δασκαλειό και το νησί Ελαφόνησος. Ορίζεται από τις οροσειρές του Ταϋγέτου στα δυτικά και του Πάρνωνα στα ανατολικά και ανάμεσα τους κυλάει ο ποταμός Ευρώτας.

Το κλίμα της περιοχής καθαρά μεσογειακό ποικίλλει κατά περιοχές με γλυκούς χειμώνες, αλλά και χιόνια στα ορεινά. Τα καλοκαίρια είναι ζεστά, το φθινόπωρο ήπιο και η άνοιξη απλά υπέροχη. Η πεδινή περιοχή γύρω από τη Σπάρτη είναι πολύ εύφορη, γεμάτη πορτοκαλιές και ελιές. Ακολουθεί μια περιοχή με λόφους, γεμάτους αρωματικά φυτά και φρύγανα. Τα δύο πόδια της Λακωνίας, το ένα πεδινό και το άλλο βραχώδες, έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: τις όμορφες παραλίες, αλλού με βραχώδεις μικρούς όρμους και κρυφούς κολπίσκους και αλλού εκτεταμένες αμμώδεις παραλίες.

Διοικητικά ο νομός Λακωνίας αποτελείται από τέσσερις επαρχίες: Γυθείου με πρωτεύουσα το Γύθειο, Επιδαύρου Λιμηράς με πρωτεύουσα τους Μολάους, Λακεδαίμονας με πρωτεύουσα τη Σπάρτη και Οιτύλου με πρωτεύουσα την Αρεόπολη. Ο πληθυσμός της φτάνει τους 95.695 κατοίκους και οι 14.084 είναι από τη Σπάρτη και είναι βασικά αγρότες. Η οικονομία της περιοχής στηρίζεται στη γεωργία. Σημαντικότερα προϊόντα είναι το ελαιόλαδο, τα πορτοκάλια, τα σύκα, το μέλι και οι ντομάτες.

Πόλεις και Κωμοπόλεις
Σπάρτη

Η Σπάρτη, μια πόλη με μεγάλη ιστορία και με ένα σύγχρονο Δήμο, το Δήμο Σπαρτιατών. Η Σπάρτη είναι πρωτεύουσα του νομού Λακωνίας, διαθέτει εξαιρετική ρυμοτομία και χτίστηκε στη θέση της αρχαίας πόλης με διάταγμα του 1834 του βασιλιά Όθωνα και σε σχέδιο του Στάουφερτ , ένα σχέδιο κατά το Ιπποδάμειο σύστημα, με φαρδιές λεωφόρους και μεγάλες πλατείες εφόσον φιλοδοξούσε να συμπεριλάβει 100.000 κατοίκους. Ως πρωτεύουσα νομού, είναι το κέντρο της διοίκησης και διαθέτει όλα τα χαρακτηριστικά μιας σύγχρονης επαρχιακής πόλης, που η βασική της οικονομία στηρίζεται στην αγροτική παραγωγή με την μεταποίηση της και στον τουρισμό. Περιβάλλεται από αρχαιολογικούς χώρους και στο κέντρο της υπάρχουν αρκετά νεοκλασικά κτίρια και διάφορα μνημεία. Η Σπάρτη προσφέρει στον ταξιδιώτη όλες τις δυνατότητες για καλή διαμονή και οργάνωση τουριστικών εξορμήσεων. Κοντά στη Σπάρτη, στις Αμύκλες, ο Θρόνος του Απόλλωνα, το σπουδαιότερο λατρευτικό κέντρο των Σπαρτιατών, ενώ στο Βαφειό βρίσκεται ο θολωτός μυκηναϊκός τάφος, όπου έχουν βρεθεί τα δύο περίφημα χρυσά κύπελα, που φυλάσσονται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας. Όσο για την Αρχαία Σπάρτη, είναι η πόλη με τον καθοριστικό ρόλο στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, η κοινωνία που έδωσε το πρότυπο του σπαρτιάτικου βίου – λιτή ζωή, πειθαρχία, αυτοθυσία για την πατρίδα. Ιερά, βωμοί και αρχαίο θέατρο θυμίζουν το παρελθόν. Τα ευρήματα εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης.

Μυστράς
Κτισμένος σε λόφο του Ταϋγέτου, 6 χλμ. βορειοδυτικά της Σπάρτης. Ο Φράγκος ηγεμόνας Γουλιέλμος Β’ Βιλεαρδουίνος ιδρύει στην κορυφή του λόφου το κάστρο (1249). Το Μουσείο του Αρχαιολογικού χώρου του Μυστρά στεγάζεται στο διώροφο κτίριο της δυτικής πτέρυγας της βόρειας αυλής της Μητρόπολης (ναός Αγ. Δημητρίου Μυστρά). Ιδρύθηκε το 1951 και στα χρόνια που μεσολάβησαν από τότε, η συλλογή του Μουσείου εμπλουτίστηκε σημαντικά. Στις συλλογές του Μουσείου περιλαμβάνονται Βυζαντινά γλυπτά, έργα μικροτεχνίας, κεραμικά, νομίσματα, σπαράγματα τοιχογραφιών, εικόνες, και υφάσματα. Ολόκληρη ένα υπαίθριο μουσείο η βυζαντινή πολιτεία του Μυστρά, αδιάψευστη μαρτυρία λαμπρής εποχής. Κάτω από το κάστρο όλα-παλάτια και εκκλησίες, οχυρώσεις και πύλες, αρχοντικά και σπίτια, δρόμοι και κρήνες - καταγράφουν την ανεπανάληπτη ιστορική διαδρομή της έδρας του Δεσποτάτου του Μορέως. Στην Ανω Χώρα τα παλάτια των Δεσποτών υψώνονται το ένα δίπλα στο άλλο, συνθέτοντας ένα εντυπωσιακό συγκρότημα από κτίρια, που κατασκευάστηκαν σε διαφορετικές εποχές. Από το Ανάκτορο των Κατακουζηνών μέχρι το παλάτι των Παλαιολόγων. Με τις εργασίες αναστύλωσης ξαναβρίσκουν την παλιά αίγλη.

Μονεμβασία
Ανεπανάληπτη εικόνα ο βράχος της Μονεμβασίας, 300 μέτρα πάνω από την Ανατολική ακτή της Λακωνίας. Με τη μεσαιωνική, βυζαντινή και Ενετική καστροπολιτεία να ζει πάντα χτισμένη στη νοτιοανατολική πλευρά προς το πέλαγος. Στην κορυφή ερειπωμένη η πάνω πόλη, ενώ χαμηλή γέφυρα συνδέει το βράχο με την ακτή. Αυτή η “μόνη έμβασις” έδωσε το όνομα στην πόλη. Από εδώ πέρασαν οι πρώτοι Λάκωνες τον 6ο αιώνα μ.Χ. για να βρουν καταφύγιο. Ακολούθησαν χίλια χρόνια ακμής και δόξας. Ο χρόνος σταματά στη Μονεμβασιά. Ο επισκέπτης καλείται για μαγευτικούς περιπάτους στο πολύβουο κεντρικό εμπορικό καλντερίμι, στα λιθόστρωτα δρομάκια, τα αρχοντικά, τις βυζαντινές εκκλησίες, τα σπίτια με τους εξώστες, τις χαμηλές καμάρες και τα σκαλοπάτια. Γραφική και ολοζώντανη, στην ακτή απέναντι από την καστροπολιτεία, η Νέα Μονεμβασιά προσφέρει κάθε είδους τουριστική υπηρεσία. Πολλές οι δυνατότητες για διαμονή, φαγητό και διασκέδαση, πλούσια η αγορά, φιλόξενο καταφύγιο το λιμάνι. Επίσης, θαλάσσια αναψυχή στην πλαζ του οικισμού, βόρεια στον Πέρα Κάκαβο και το Πορί και νότια στην Αγία Παρασκευή, τα Νόμια, τον Αγιο Στέφανο και τον Ξιφιά.

Ελαφόνησος

Μόλις 350 μέτρα από την ακτή της Πελοπονήσσου, βρίσκεται η Ελαφόνησος, μια ευκαιρία για ηρεμία και αναψυχή σε εξαίσιο φυσικό περιβάλλον. Εξωτική στους απάνεμους όρμους με τους αμμόλοφους και τους κέδρους, παραδοσιακή με το νησιώτικο χρώμα της. Ψαροκάικα δένουν στο λιμάνι και στην παραλία ψαροταβέρνες και ουζερί σερβίρουν φρέσκο ψάρι, κακαβιά και χταπόδι. Σήμα κατατεθέν για την Ελαφόνησο οι παραλίες. Κοντογόνι και Καλόγερας κοντά στον οικισμό, η Λεύκη στην ανατολική ακτή. Στο νότο, η περίφημη παραλία του Σίμου, στον όρμο του Φράγκου, με αμμόλοφους και κέδρους. Δίπλα η παραλία του όρμου Σαρακήνικου, σπουδαίου αγκυροβόλιου για αιώνες, με μνήμες από ναυμαχίες και πειρατές. Και στη δυτική ακτή η αμμουδιά της Παναγίας με τα τέσσερα νησάκια μπροστά της.

Γύθειο
Απλόχερα προσφέρει τις χαρές τις η θάλασσα στην ακτογραμμή του Γυθείου. Από τη δημοτική πλαζ μέχρι τις αμμουδιές στο Μαυροβούνι και τη Σελινίτσα, όπου οι χελώνες Καρέτα-Καρέτα έρχονται πάντα εδώ να γεννήσουν. Αλλά και νοτιότερα – Βαθύ, Αγερανός, Σκούταρι, Καλύβια, Παγανέα. Φιλόξενες ακτές, καθαρά νερά, με τον άνεμο να φουσκώνει τα πανιά του σέρφινγκ στο Λακωνικό κόλπο. Το λιμάνι, η παραλία, τα διώροφα και τριώροφα νεοκλασικά σπίτια, το Γύθειο, με τα θαλασσινά και παραδοσιακά μανιάτικα χρώματα του. Όλα αυτά σε συνδυασμό με την προσφορά τουριστικών υπηρεσιών σε όλα τα επίπεδα. Ξενοδοχεία, με δυνατότητα οργάνωσης συνεδρίων στη Σελινίτσα, το Μαυροβούνι και το Βαθύ, εστιατόρια, ταβέρνες και καφενεία. Ο περίπατος το πρωινό ή το δειλινό, μαγευτικός. Και το βράδυ, ποτό και ρομάντζα ή χορός και έντονη νυχτερινή ζωή ανάλογα με τη διάθεση. Γοητευτική πινελιά στο θαυμάσιο τοπίο του Γυθείου, στη νότια πλευρά του, το νησάκι Κρανάη, ενωμένο σήμερα με την ακτή. Αξιοθέατο της ο Πύργος Τζανετάκη, μανιάτικη πυργοκατοικία που δόθηκε στο Δημόσιο, που στεγάζει το Ιστορικό Εθνιολογικό Μουσείο Μάνης. Επίσης το παρεκκλήσι του Αγίου Πέτρου και ο φάρος, οκταγωνικός, με 22 μέτρα ύψος, χτισμένος το 1873 με ταινάριο μάρμαρο.